तुम्ही स्वतःशी 'विषारी' पद्धतीने वागत आहात हे ओळखणे हे पहिले महत्त्वाचे पाऊल आहे. आता या सवयी बदलण्यासाठी आणि स्वतःसोबतचे नाते सुधारण्यासाठी काही प्रभावी उपाय पाहूया:
१. 🧡 आत्म-करुणा विकसित करा
स्वतःशी कठोर न वागता, सहानुभूती आणि दयाळूपणाने वागणे महत्त्वाचे आहे.
- चूक मान्य
करा, पण स्वतःला दोष देऊ नका: चूक करणे
हा मानवी स्वभाव आहे. जेव्हा एखादी चूक होते, तेव्हा
त्यातून शिका, पण त्याबद्दल स्वतःला शिक्षा करू नका.
- तुम्ही
प्रेमास पात्र आहात हे स्वीकारा: तुम्ही
जसे आहात, तसे चांगले आणि प्रेमास पात्र आहात. इतरांकडून प्रशंसा
मिळवण्याऐवजी, स्वतःच्या मूल्यावर विश्वास
ठेवा.
- ज्या
पद्धतीने तुम्ही तुमच्या मित्राशी बोलाल, त्याच
पद्धतीने स्वतःशी बोला.
२. 🛑 सीमा निश्चित करा
तुमचे मानसिक आणि भावनिक आरोग्य जपण्यासाठी सीमा ठरवणे आवश्यक आहे.
- 'नाही'
म्हणायला शिका: इतरांना
खूश ठेवण्यासाठी तुमच्या गरजांकडे दुर्लक्ष करून प्रत्येक गोष्टीला 'हो'
म्हणू नका. तुम्हाला अस्वस्थ वाटत असल्यास, विनम्रपणे
'नाही' म्हणा.
- वाईट
वागणाऱ्या लोकांपासून दूर राहा: जे लोक
तुमचा अपमान करतात किंवा तुमच्याशी वाईट वागतात, त्यांच्यासोबतचा
वेळ कमी करा किंवा त्यांच्यापासून दूर राहा.
३. 🧠 अतिविचार थांबवा
लहानसहान गोष्टींचा जास्त विचार करण्याची सवय कमी करा.
- निर्णय
घेण्यासाठी वेळ निश्चित करा: एखाद्या
लहान निर्णयासाठी (उदा. काय खावे) ५ मिनिटांपेक्षा जास्त वेळ देऊ नका. जास्त
महत्त्वाच्या निर्णयासाठी ठराविक वेळ (उदा. १ तास) निश्चित करा.
- वर्तमान
क्षणावर लक्ष केंद्रित करा: जेव्हा
विचार जास्त येतात, तेव्हा श्वासोच्छ्वास
(Breathing) किंवा जमिनीला तुमच्या पायाचा स्पर्श यांसारख्या
वर्तमान क्षणातील संवेदनांवर लक्ष केंद्रित करा.
४. 🧘 भावनांचा सामना करा
भावनांना दाबून टाकण्याऐवजी, त्यांचा स्वीकार करून त्या समजून घ्या.
- भावना
मान्य करा: 'मला राग येतोय' किंवा 'मी दुःखी
आहे' हे स्वीकारा. भावना चांगल्या किंवा वाईट नसतात,
त्या फक्त माहिती देतात.
- समस्येवर
काम करा: भावना का निर्माण झाल्या? त्यामागील
मूळ समस्या काय आहे? हे ओळखून त्यावर उपाय शोधण्याचा प्रयत्न करा.
५. 💪 तुलना करणे थांबवा
इतरांच्या आयुष्याशी स्वतःच्या आयुष्याची तुलना करणे सोडा आणि स्वतःवर लक्ष
केंद्रित करा.
- कृतज्ञता सराव करा: तुमच्याकडे
असलेल्या गोष्टींची दररोज नोंद करा. यामुळे तुमच्या आयुष्यातील चांगल्या
गोष्टींवर लक्ष केंद्रित होते.
- स्वतःची
प्रगती मोजा: तुम्ही
काल कसे होतात आणि आज कसे आहात याची तुलना करा. इतरांच्या 'हायलाइट
रील्स' ऐवजी स्वतःच्या
प्रवासावर लक्ष केंद्रित करा.
६. 💬 व्यावसायिक मदत घ्या
जर या सवयी तुमच्या जीवनावर खूप नकारात्मक परिणाम करत असतील, तर मानसिक आरोग्य व्यावसायिकाची (Counsellor/Therapist) मदत घ्यायला
अजिबात संकोच करू नका. ते तुम्हाला या समस्येमधून बाहेर पडण्यासाठी योग्य साधने
आणि मार्गदर्शन करू शकतील.
अश्विनीकुमार
समुपदेशक
८०८०२१८७९७ *(for appoinment)
ग्रांड मास्टर रेकी हीलर, संमोहन तज्ञ, आकर्षणाचा सिद्धांत कोच आणि ध्यान साधना गुरु
Comments
Post a Comment